Polska importerem prądu. Drugi raz po 1989

Polska importerem prądu. Drugi raz po 1989
Fot. altazure, flickr cc
REKLAMA

Potwierdziły się ubiegłoroczne prognozy portalu WysokieNapiecie.pl zużycie energii elektrycznej w Polsce w 2016 roku znacznie przewyższyło krajową produkcję. W sumie import prądu głownie ze Szwecji pokrył zapotrzebowanie ok. miliona rodzin.

Polskie elektrownie wyprodukowały w 2016 roku ok. 162 TWh energii elektrycznej, a więc mniej więcej tyle, ile rok wcześniej. Jednak zużycie energii kolejny rok z rzędu wzrosło, osiągając blisko 164 TWh. To oznacza, że ponad 1 proc. zapotrzebowania krajowych odbiorców zaspokoił import. To mniej więcej tyle, ile wyniosło zużycie wszystkich gospodarstw domowych na Dolnym Śląsku.

W 2016 roku polscy sprzedawcy energii kupili za granicą niemal 5 TWh energii elektrycznej (o 42 proc. więcej, niż rok wcześniej), z czego połowa pochodziła ze Szwecji a po ok. 20 proc. z Litwy oraz Ukrainy. Pozostałe niespełna 6 proc. kupiliśmy łącznie w trzech krajach ─ Niemczech, Czechach i na Słowacji ─ z którymi możliwości handlowe są istotnie ograniczone ze względów technicznych (o czym niżej).

W tym samym czasie sprzedaliśmy za granicę niewiele ponad 2 TWh, z czego ponad 1/3 do Niemiec, 1/4 do Czech, 1/5 na Litwę, a po zaledwie kilka procent do Szwecji i na Słowację.

Mniejszy problem z Niemcami = mniej pracy dla polskich elektrowni

Ujemne saldo w wymianie handlowej z sąsiadami wyniosło 2,8 TWh. Jednak polskie elektrownie na zamówienie Polskich Sieci Elektroenergetycznych wysłały za granicę dodatkowo blisko 0,8 TWh. To energia kupiona przez PSE w ramach współpracy między operatorami sieci przesyłowych z Polski i Niemiec (koszty zakupu są dzielone).

Taki dodatkowy eksport był potrzebny, aby odciążyć dwa polsko-niemieckie połączenia elektroenergetyczne i sieci wiodące z zachodu na południe Polski. Przepływa nimi z Niemiec do Polski nie tylko energia, którą kupili nas odbiorcy, ale znacznie więcej. W 2016 roku trafiło do nas zza zachodniej granicy aż 9,2 TWh prądu, z czego jedynie 0,2 TWh do naszych odbiorów, a aż 9 TWh tranzytem ─ do Czech i Słowacji, a następnie z powrotem do południowych Niemiec oraz Austrii, Słowenii, czy Włoch. Niemcy mają bowiem zbyt słabo rozwinięte sieci przesyłowe, by dostarczać całą zakontraktowaną energię z północy na południe kraju i do Austrii. Energia płynie więc przez sieci sąsiadów jako tzw. przepływy kołowe.

Jednak gdy energii mającej przepłynąć tranzytem było więcej, niż mogły udźwignąć polskie sieci, sytuacja groziła ich przeciążeniem i blackoutem. Dlatego w 2016 roku Niemcy musieli wielokrotnie redukować produkcję w swoich elektrowniach na północy kraju, a Polacy ją zwiększali u siebie, wysyłając dodatkowe megawatogodziny przez Czechy i Słowację m.in. do Bawarii (to mechanizm zwany z angielskiego cross border redispatching lub w skrócie CBR).

W rekordowym pod tym względem 2015 roku polskie elektrownie na potrzeby tego mechanizmu CBR wyprodukowały dla odbiorców na południu Europy aż 1,5 TWh. Dzięki temu krajowa produkcja nieznacznie przewyższyła wówczas zużycie, chociaż w samym handlu z sąsiadami bilans także mieliśmy niekorzystny. 

Jak WysokieNapiecie.pl przewidywało już w maju, częściowe rozwiązanie problemów na granicy Polski i Niemiec istotnie ograniczyło zapotrzebowanie na energię z polskich elektrowni już w 2016 roku, a jeszcze bardziej wpłynie na nasze obroty energią w tym roku. Według danych PSE grudzień 2016 roku był bowiem pierwszym miesiącem od niemal trzech lat, kiedy na potrzeby mechanizmu CBR operator niemal w ogóle nie potrzebował kupować od nich energii.

(Na razie) taniej na sąsiednich rynkach

Niekorzystny bilans w handlu to jednak przede wszystkim efekt relatywnie drogiej energii na polskim rynku hurtowym. Prąd płynący do nas ze Skandynawii pochodzi głównie z elektrowni atomowych i wodnych, które dostarczają prąd poniżej 30 euro/MWh (choć w Szwecji elektrownie atomowe zaczynają już przynosić przy tych cenach straty, ale nie są w stanie elastycznie zmniejszać swojej produkcji).

Z kolei ceny na niemieckim rynku coraz częściej wyznacza ogromna moc farm wiatrowych i słonecznych dotowanych przez odbiorców dopiero w rachunkach, przez co na rynku hurtowym są w stanie dostarczać energię bardzo tanio ─ w ubiegłym roku średniomiesięczna cena także spadła tam poniżej 30 euro. Tymczasem w Polsce było to niemal 37 euro, czyli ok. 162 zł/MWh. W 2016 roku taniej w hurcie była już sprzedawana nawet energia na Litwie ─ do tej pory jednym z najdroższych rynków na Starym Kontynencie. To zasługa uruchomionego w grudniu 2015 roku połączenia Litwy ze Szwecją.

Co zmieniło i wpłynęło na sytuację ? O tym w dalszej części artykułu na portalu WysokieNapiecie.pl

Bartłomiej Derski, WysokieNapiecie.pl

Zobacz również

Komentarze (1)

* Dodanie komentarza jest równoznaczne z akceptacją regulaminu
Miks |
pokłosie Polskiej polityki długoterminowej: brak prądu i największe w Europie zanieczyszczenie powietrza. Czarne złoto górą

Giełda OZE

fotowoltaika

fotowoltaika, elektryka, od 250zł / kWp czytaj dalej...

panele PV amorficzne 50W za 30zł / sztuka

sprzedam panele amorficzne 50W za 30zł/sztuka z gwarancją, w komplecie uchwyty. czytaj dalej...

kupie elektrownie wodna

kupie mala elektrownie wodna produkcja roczna miedzy 2000 Mwh a 4000Mwh moc min 300kw-900 kw spad czytaj dalej...

Dofinansowanie 30% do kompletnego zestawu fotowoltaicznego

Oferujemy możliwość pozyskania dofinansowania do 30% wartości instalacji wraz z kredytem na preferen czytaj dalej...